Dadara over ‘The art of turning art into money’.

Interview uit 2012 met kunstenaar Dadara over zijn eigen geldsysteem en andere zaken

Dit heb ik gekopieerd van Societal Transitions NL  die het kreeg toegestuurd van Isabel Rupschus.

Geen idee of – en zo ja waar – het is gepubliceerd.

Het is uit 2012, zo schrijft co-auteur Nynke Vermaat aan Isabel.

Dank!

H.

De foto’s komen uit:

THE ART OF TURNING ART INTO MONEY, AN INTERVIEW WITH ARTIST DADARA FOR BEND THE SYSTEM

[rubrieksaanduiding]

Interview

 

Dadara over ‘The art of turning art into money’.

 

[auteurs]

Maurik Stomps, Jim van de Ven en Nynke Vermaat

[intro]

Dadara (Daniël Rozenberg) is illustrator, kunstenaar en sinds kort ook bankdirecteur. “De kunstsector krijgt bijna geen geld meer, terwijl de regering het met miljarden tegelijk aan de banken geeft. Wat moet je dan als kunstenaar? Precies! Je start een eigen bank.”

 

[tekst]

Vanuit zijn atelier in Amsterdam startte Dadara in 2010 met het opzetten van zijn eigen bank en munteenheid. Zijn doel: mensen aan het denken zetten. Wat is geld precies? Wat doet geld met de waarde van kunst? In hoeverre waarderen we een Koons of Picasso vanwege de beleggingswaarde en in hoeverre tellen de maatschappelijke en artistieke waarden mee?

 

Dadara is duidelijk geen man van de middelmaat, maar van eigenzinnigheid en onorthodoxe keuzes. Zijn huis bijvoorbeeld, was een impulsaankoop. “Het werd me om drie uur ’s nachts op straat aangeboden door een man die ik niet kende. Ik was eigenlijk wel nieuwsgierig en besloot er koffie te gaan drinken. Het bleek een donker dichtgetimmerd huis zonder verwarming en elektriciteit maar wel heel groot en met hoge plafons. Overal stonden spullen die de eigenaar had verzameld. De muren waren volgeplakt met van alles en nog wat. Daar stonden dan weer teksten overheen geschreven. Het huis zag eruit als één groot kunstwerk. Ik ben er op de koffie blijven komen en we praatten over kunst, het leven, de Tweede Wereldoorlog, joden en drugs. Afijn, twee weken later kocht ik het huis. Zonder me te bekommeren over allerlei spreekwoordelijke adders onder het gras. Gaat het mis, dan is de ervaring toch al de moeite waard geweest?

Het huis is inmiddels omgetoverd tot zijn huidige atelier, maar de onbevangenheid is gebleven. Want over zijn schilderwerken zegt Dadara: als iets mislukt, heb je altijd nog de ervaring gehad. “Je moet niet nadenken over wat er allemaal mis kan gaan, want dan doe je helemaal niks meer.”

Hij presenteert zijn nieuwe projecten dan ook met een rotsvaste zekerheid. “Daarmee overtuig je mensen om mee te werken, dus fake it ‘till you make it. Zijn laatste project, waarin hij zijn eigen geld heeft ontwikkeld, is eigenlijk wettelijk niet toegestaan. “Gelukkig kun je als kunstenaar het een en ander bereiken onder het mom van ‘vraagtekens plaatsen bij…’.” Bijzondere bijkomstigheid is wel dat dit project de bankdirecteur van de ASN aan het denken heeft gezet. Die neemt zijn project serieus, en is een samenwerking de kunstenaar aangegaan.

 

Exchanghibition Bank

 

“Het idee rolde er zo uit. Ik wist gelijk, dit moet ik gaan doen. In onze maatschappij telt kunst alleen als het geld waard is. De kunstsector krijg bijna geen geld van de regering, maar banken krijgen miljarden, dan kun je dus beter een bank beginnen.”

Niet dat Dadara nou zoveel op had met geld. “Eerst boeide het mij in het geheel niet. Ik vond het maar stom. Maar voor dit project moest ik mij er echt in gaan verdiepen, en nu vind ik het fascinerend. In wezen is geld pure fictie, maar toch laat iedereen zijn leven erdoor leiden. Geld werkt alleen doordat mensen in het systeem geloven, in de afspraak dat een papiertje waar een 10 opstaat, 10 euro waard is. Het werkt hetzelfde als je met z’n allen afspreekt dat je een brood kan kopen voor 2 koffiebonen, dat kan ook. Sinds de crisis, zie je dat steeds meer mensen vraagtekens gaan plaatsen bij dit systeem. Om een voorbeeld te geven: als je niet tevreden bent over je telefoon, kun je overstappen naar een andere aanbieder. Maar als je geld niet goed functioneert, kun je niet switchen naar een andere geldprovider. In Amerika zijn een aantal groepen mensen die het voor gezien houden en die hun eigen geldsysteem opstarten.”

 

De Exchanghibition Bank ruilt door Dadara ontworpen geldbriefjes van nul, miljoen of oneindig om tegen wisselende koersen. Zo kan het nul-biljet uiteindelijk het meeste waard worden, vanwege zijn schaarsheid en uiterlijk.

Het project zal eind augustus present zijn op het Burning Man Festival in de Nevada woestijn.

Dadara duikt graag diep in werelden die hij nog niet kent, maar onderweg luistert hij vooral ook naar de opmerkingen van anderen. “Zonder interactiviteit heeft werk geen waarde. Zo heeft zijn Art as Money-project een vertakking gekregen, de Transformoney Tree. Hij bevraagt hiermee niet zozeer de waarde van kunst, maar meer die van geld. Want ook die waarde blijkt afhankelijk van de context. Met zijn kunstgeld heeft hij ook echt al dingen kunnen kopen. Doordat de waarde niet vaststaat, is nooit te voorspellen wat je ervoor terug kunt krijgen. Dat maakt de wereld een stuk leuker.”

 

De Transformoney Tree gaat ook naar het Burning Man festival. Hij vraagt mensen een bankbiljet te customizen, zodat zij een extra persoonlijke waarde geven aan het geld. Het is dan niet meer alleen een betaalmiddel, het papiertje zelf heeft nu ook waarde. Deze biljetten komen vervolgens aan de boom te hangen om zo samen een kunstwerk te creëren. Precies dat is ook de reden waarom hij dit jaar zijn kunstwerk niet verbrandt aan het einde van het festival. Hij heeft namelijk al eerder kostbare kunstwerken naar Burning Man gebracht om het daar in de fik te steken.

Zoals zijn Fools Ark; een groot houten kunstwerk in de vorm van een schip, dat Dadara bij het Over het IJ-festival gebouwd had. Daarna is het de mainstage van het Mysteryland Festival geworden, waarna het naar het Burning Man Festival ging. Daar heeft hij zijn schip in vlammen laten opgaan. Sommigen verklaarden hem voor gek. Maar Dadara ging het om de ervaring van het loslaten. Het afscheid van een kunstwerk, waarin hij al zijn bloed, zweet, tranen, tijd en moeite heeft gestoken. “Je krijgt er zo’n fuck-you mentaliteit van.” Prachtig vond hij het om zijn creatie in twintig minuten te zien opbranden.

 

Die drang tot destructie is deels geïnspireerd door de band KLF. “Toen zij vonden dat ze te populair werden, stapten ze uit de muziekwereld door al hun albums en muziek te vernietigen. Ze betaalden hun belastingen en hebben de rest van hun geld (ongeveer een miljoen) verbrand op een eilandje.” Dit heeft diepe indruk op Dadara gemaakt en hem geïnspireerd om zelf ook afstand te doen van materiële waarde. “Want als artiesten veel bekendheid krijgen, worden ze niet meer echt geboekt om hun muziek of kunst, maar puur om met hun goede naam een groot publiek aan te trekken. Kunst blijkt dan opeens te zijn gegijzeld door de commercie.” Het in brand steken van zijn werken is voor Dadara een elegante manier om uit de greep van dat systeem te blijven.

 

Dat Dadara de anarchie verkiest boven systemen, spreekt uit zijn artiestennaam die refereert aan de Dada-stroming die hij vooral ziet als een lichting kunstenaars die met humor heersende opvattingen omver wierpen en daar iets nieuws voor opbouwden.

Zijn schoolcarriére is dan ook allesbehalve conventioneel. Op zijn 18e was hij al bezig met zijn 3e opleiding, de Design Academie in Eindhoven. Maar daar werd hij weggestuurd wegens gebrek aan creatief talent en kreeg hij het advies mee om zijn toekomst vooral te zoeken in iets waar creativiteit niet aan te pas kwam. Het kon hem niks schelen of hij zijn diploma wel of niet haalde, hij deed gewoon waar hij zin in had. Soms was hij een maand weg om voor het Italiaanse blad Linus te illustreren, of was hij bezig voor de house scene waar hij helemaal in opging. Of hij kwam op school met iets anders dan de bedoeling was. Als zelfverklaard anarchist, gaat zijn belangstelling uit naar culturele tegenbewegingen. “Het is heel erg nodig dat mensen worden gewezen op het gemak waarmee dingen voor waar worden aangenomen.”

The Echanghibition Bank:
http://exchanghibitionbank.com/

The blog for information and discussions on Money and Art:
http://blog.artasmoney.com/

Like Dadara’s Facebook page and follow his project on:
http://www.facebook.com/ArtAsMoney

The fund raising page, because this bank needs Money! Will the government support this art project? and/or prevent this bank from falling?

http://www.indiegogo.com/Exchanghibition-Bank


In het Archief